ReadyPlanet.com
dot dot
dot
เรื่องเด่น
dot
bulletรอบรั้วโรงเรียน
bulletรอบเขตท้องถิ่น
bulletเพื่อสุขภาพจาก รพ.เทพา
bulletตาโรจน์เล่าเรื่อง
bulletเรื่องของเด็กเด็ก
bulletเคียงคู่ รู้ค่ากับ ธกส.
bulletเพื่อนเรียนรู้กับ กศน.เทพา
bulletร้อยเรียงเรื่องราว
bulletบทบรรณาธิการ
dot
ลิงค์ อปท.เทพา
dot
bulletเทศบาลตำบลลำไพล
bulletเทศบาลตำบลเทพา
bulletอบต.ท่าม่วง
bulletอบต.เกาะสะบ้า
bulletอบต.เทพา
bulletอบต.สะกอม
bulletอบต.ปากบาง
bulletอบต.วังใหญ่
dot
ลิงค์ส่วนราชการในอำเภอเทพา
dot
bulletที่ว่าการอำเภอเทพา
bulletสำนักงานพัฒนาชุมชนเทพา
bulletสำนักงานเกษตรอำเภอเทพา
bulletวิทยาลัยชุมชนสงขลา
bulletโรงเรียนเทพพิทยาภาณุมาศ
bulletโรงเรียนเทพา
bulletศูนย์การศึกษานอกระบบฯ เทพา
bulletวิทยาลัยชุมชนสงขลา




การจัดสวนในภาชนะ โดย ครูสมนึก กฤษณาพันธ์ article

การจัดสวนในภาชนะ
โดย   คุณครูสมนึก  กฤษณาพันธ์

“สวนในภาชนะ” เป็นอีกมิติหนึ่งของความงามที่มนุษย์สร้างขึ้นโดยจำลองรูปแบบของธรรมชาติ ซึ่งอาจเป็น น้ำตก ลำธาร ป่าเขา ทะเลทราย หรืออื่นๆตามจินตนาการของแต่ละบุคคลมาวางไว้ใกล้ตัว ภายในภาชนะขนาดเล็ก เช่น ถาด แก้วใส ขวดโหล หรือตู้กระจก ที่สามารถเคลื่อนย้ายได้สะดวก ดูแลได้อย่างใกล้ชิด ซึ่งจัดวางไว้มุมใดมุมหนึ่งของห้องทำงาน ห้องรับแขก ห้องเรียน หรือห้องอื่นๆตามที่ปรารถนา ซึ่งอาจเสียค่าใช้จ่ายเพียงน้อยนิด แต่สูงค่ายิ่งในด้านจิตใจและความรู้สึก อีกทั้งเป็นของขวัญ ของที่ระลึกในโอกาสต่างๆ ซึ่งเป็นความชื่นใจทั้งผู้ให้และผู้รับหากสนใจไม่ยากเลย เพียงแต่คุณเตรียมปัจจัยประการแรกไว้ให้พร้อม นั่นคือ “ ความตั้งใจจริง” จากนั้นจึงค่อยเริ่มดำเนินการตามขั้นตอนต่อไปนี้
 

การคัดเลือกภาชนะ
 คุณค่าของภาชนะขึ้นอยู่กับรสนิยมของผู้ใช้ในการเลือกสรรรูปทรง ขนาดและสีสันเพื่อให้เหมาะสมกลมกลืนกับสถานที่ หรือบางกรณีอาจต้องพิจารณาปัจจัยเรื่องราคาด้วย ข้อสำคัญภาชนะที่จะใช้จะต้องสามารถบรรจุดินปลูกได้เพียงพอแก่
การเจริญเติบโตของพืช แต่ภาชนะที่ต่างกันย่อมมีข้อจำกัด ข้อดีและข้อเสียที่แตกต่างกันด้วย เช่น
- ถาดรูปต่างๆซึงเป็นภาชนะปากกว้าง ราคามีหลายระดับขึ้นอยู่ กับคุณภาพของงาน สามารถคัดเลือกรูปทรงได้หลากหลาย การจัดตกแต่งเป็นสวนตลอดจนการดูแลรักษาทำได้ง่ายและสะดวก
- แก้ว ขวดโหล และตู้กระจก มีทั้งแบบปากเปิดและปากปิด ควรเลือกใช้แก้วใสเนื้อบางละเอียด รูปทรงและขนาดขึ้นอยู่กับความต้องการของผู้ใช้ การดูแลรักษาจะทำยากกว่าประเภทถาด สำหรับมือสมัครเล่น แนะนำให้ทดลองทำจากภาชนะปากกว้างก่อน ข้อดีของภาชนะประเภทนี้คือ สามารถจัดโชว์ลวดลายด้านข้างของแก้วใสได้อีกทางหนึ่ง และการเก็บรักษาความชื้นได้ดีกว่าภาชนะปากเปิด แต่มีข้อระวังคืออย่าให้น้ำมากเกินไปจะทำให้ภายในพื้นที่แฉะ เป็นเหตุให้ต้นพืชเน่าตายได้ง่าย
- ภาชนะอื่นๆที่สามารถจัดหาได้ภายในท้องถิ่น เช่น กะบะไม้ รางไม้ไผ่ ตอหรือรากไม้ ที่ตกแต่งให้เป็นที่ปลูกพืชได้


การจัดหาพรรณไม้และวัสดุตกแต่ง
โดยทั่วไปสามารถใช้ไม้ประดับได้เกือบทุกชนิด แต่จะเน้นในเรื่องของขนาดและรูปทรงมากกว่า เพราะการจัดสวนในภาชนะมีพื้นที่จำกัด หากเป็นประเภทสวนชื้น นิยมใช้ไม้ประดับที่สามารถปลูกได้ในร่มหรือที่มีแสงรำไร ชอบความชื้นสูง เช่นเฟิร์นชนิดต่างๆ ว่านเศรษฐี โปร่งฟ้า สาวน้อยประแป้ง คล้า พลูฉีก พลูทอง ไผ่เสฉวน สนบางชนิด ฯลฯ
 แต่หากจัดเป็นลักษณะสวนแห้ง ก็สามารถเลือกใช้ความหลากหลายของไม้ตระกูลแคคตัส และไม้อวบน้ำ ได้ แต่มีข้อพึงสังเกตว่า การจะใช้ไม้ชนิดใดนั้น ควรเลือกกลุ่มพืชที่ต้องการปัจจัยแวดล้อมที่คล้ายคลึงกัน เนื่องจากเราต้องนำมา
จัดรวมไว้ในพื้นที่เดียวกัน ทั้งนี้เพื่อความสะดวกในการดูแลรักษา
สำหรับวัสดุตกแต่งอื่นๆ ประกอบด้วย ตอไม้แห้ง  หิน  กรวด  มอส  และวัสดุอื่นๆที่ได้จากการประดิษฐ์  อาทิ  นก เห็ด สะพาน  สามารถใช้ได้ตามความเหมาะสม  โดยอาศัยหลักความกลมกลืนและเป็นธรรมชาติ


การเลือกเครื่องปลูก
เนื่องจากการจัดสวนในภาชนะมีเนื้อที่จำกัดเครื่องปลูกควรมีความอุดมสมบูรณ์พอที่พืชจะสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ มีคุณสมบัติ ในการระบายน้ำและดูดซับความชื้นได้ดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งภาชนะที่ไม่มีรูระบายน้ำ เช่น แก้ว หรือ ขวด ควรเพิ่มความพิถีพิถันในการเลือกใช้เครื่องปลูกให้มากขึ้น
- อิฐมอญ  ทุบเป็นก้อนเล็กๆ หรือเป็นผงละเอียด มีคุณสมบัติในการช่วยการระบายน้ำและดูดซับความชื้น
- ขี้เถ้าแกลบ หรือ ถ่านทุบเป็นก้อนเล็กๆ ช่วยในการดูดซับความชื้นหรือสารบางชนิดที่รากพืชปล่อยออกมา
- ขุยมะพร้าวหรือปุ๋ยมะพร้าว ช่วยในการอุ้มน้ำ ไว้สำหรับต้นพืช
- ทรายละเอียดช่วยในการยึดต้นพืชให้คงสภาพอยู่ได้และใช้โรยผิวหน้าดินให้เรียบก่อนปลูกมอส
-ดินผสมสำหรับปลูกต้นไม้
เครื่องมือปลูก
 ใช้เครื่องมือที่หาง่ายหรือดัดแปลงได้จากวัสดุสิ่งของที่มีอยู่แล้ว เพื่อใช้แทน จอบ เสียม หรือพลั่ว เช่น ตะเกียบ ลวด ช้อนสังกะสี ไม้เสียบลูกชิ้น มีด และอื่นๆที่เห็นว่าจำเป็น


ขั้นตอนการจัดทำ
1. ออกแบบสวนที่ต้องการ
2. จัดเตรียมภาชนะ  พรรณไม้ ดินปลูก วัสดุตกแต่งและอุปกรณ์การจัดทำ
3. ทำความสะอาดภาชนะให้เรียบร้อย โดยเฉพาะแก้วใสต้องล้างให้สะอาดและปล่อยไว้ให้แห้ง
4. สำหรับภาชนะถาด มีรูระบายน้ำให้ใช้เศษกระถางวางปิดรูเพื่อป้องกันการอุดตันจากดินปลูก รองก้นกระถางโดยรอยด้วยปุยมะพร้าวชุ่มน้ำเพื่อช่วยเก็บรักษาความชื้น ใส่ดินปลูก( ผสมตามสัดส่วนสำหรับพืชแต่ละชนิด ) เป็นชั้นถัดมา จัดตกแต่งตามใจชอบ
5. สำหรับภาชนะแก้วใสที่ไม่มีรูระบายน้ำให้ใส่อิฐมอญรองพื้นเป็นชั้นแรก สูงประมาณ 0.5 - 1.0 นิ้ว หรือกะให้เหมาะกับภาชนะ ชั้นที่ 2  เป็นถ่านหรือขี้เถ้าแกลบ ให้หนาประมาณครึ่งหนึ่งของชั้นอิฐมอญ ตามด้วยดินปลูกเป็นชั้นที่ 3 ( ดินปลูกควรพรมน้ำเพื่อความสะดวกในการจัดทำ ) จัดตกแต่งตามใจชอบ
6. เมื่อจัดรูปชั้นดินเรียบร้อยแล้ว ก็นำต้นไม้ที่เตรียมไว้ลงปลูกโดยขุดเป็นหลุม จัดรากพืชให้เรียบร้อยแล้วกดโคนให้แน่นพอประมาณประดับด้วยวัสดุตกแต่งมี่เตรียมไว้ รดน้ำให้ชุ่มด้วยสเปรย์ ( ที่พรมน้ำรีดผ้า ) ประวังอย่าให้แฉะเกินไป
เพียงเท่านี้คุณก็จะได้สวนสวยในภาชนะ ที่สำเร็จโดยฝีมือตนเองไว้ชื่นชม  ในแง่ของความงดงามจะได้มากน้อยเพียงใดนั้นคงต้องอาศัยเวลาและการหมั่นฝึกฝนสอดใส่ศิลปะต่างๆเข้าไปทีละน้อยผสานกับการศึกษาเรียนรู้ธรรมชาติและลักษณะนิสัยของไม้แต่ละต้นแต่ละชนิด ก็จะช่วยให้งานศิลปะชิ้นนี้ทรงคุณค่ายิ่งขึ้นแต่ความสำเร็จในการจัดสวนในภาชนะ มิใช่หยุดอยู่ ณ จุดที่สร้างสวนได้เท่านั้น หากแต่อยู่ที่ว่าผู้เลี้ยงสามารถจะเลี้ยงให้อยู่นานที่สุดเท่าไรด้วย ดังนั้นเรื่องสุดท้ายที่ควรทราบคือ การดูแลรักษา นั่นเอง
การดูแลรักษา
1.  การเลือกสถานที่วาง วางในร่มหรือที่แสงรำไรสำหรับ สวนชื้น และวางไว้ที่กลางแจ้งสำหรับ สวนแห้ง เป็นสถานที่อากาศถ่ายเทสะดวก ไม่อับหรืออบอ้าวเกินไป
2.  การให้น้ำ ต้องระวังไม่ให้สวนแห้งเกินไป ควรให้น้ำเพียงเล็กน้อยแต่บ่อยครั้ง อย่างต่ำ 1 ครั้งต่อวัน สำหรับสวนชื้น และ 5 – 7 วันต่อครั้งสำหรับสวนแห้ง
3.  โรคและแมลง อาจใช้ยากันราฉีดป้องกันหลังทำเสร็จ และถ้าพบต้นไม้เป็นโรคให้นำออกทันที เพื่อป้องกันการลุกลาม
4.  กรณีต้นไม้ยืดยาว ผิดรูปทรง ทำการตัดแต่งใหม่ให้ได้รูปทรงที่สวยงามอยู่เสมอ
สวนในภาชนะ เป็นสิ่งทดแทนธรรมชาติซึ่งเป็นอาหารใจของมนุษย์ได้ดีเยี่ยมในยุคปัจจุบัน สามารถสร้างคุณค่าแก่ชีวิตทั้งในแง่เศรษฐกิจเช่นทำจำหน่าย ในแง่สังคมใช้เป็นของขวัญของฝากในโอกาสสำคัญที่ทรงคุณค่า  ในแง่จิตใจเป็นเครื่องมือพัฒนาจิตใจของมนุษย์ได้อย่างดียิ่ง




สรรพสาระของคนเทพา

วิทยาลัยชุมชนสงขลา article
กิจกรรมเทพา article
เรียงร้อยเรื่องราว article
เรื่องของเด็กเด็ก article
เพื่อนเรียนรู้กับ กศน.เทพา article
เคียงคู่ รู้ค่ากับ ธกส. article
เพื่อสุขภาพจาก รพ.เทพา article
ตาโรจน์เล่าเรื่อง article
รอบรั้วโรงเรียน โดย ครูอุ๋ย วิทยาลัยชุมชนสงขลา article



Copyright © 2010 All Rights Reserved.
นิตยสารเทพานิวส์ เลขที่ 1 หมู่ที่ 2 ถนนราษฎร์อุทิศ ตำบลลำไพล อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา 90260 โทร.08-1963-4035,08-6290-9922 โทร/โทรสาร 074-478-389 email : thephanews@gmail.com